شناسایی پیشایند‌ها و پسایند‌های زنجیرۀ ارزش گیاهان دارویی در راستای توانمندسازی بهره‌برداران مراتع ندوشن استان یزد

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش‌‌آموخته کارشناسی ارشد دانشگاه تهران

2 گروه مهندسی احیا مناطق خشک و کوهستانی.، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی ، دانشگاه ، دانشگاه تهران.، کرج ، ایران.

3 گروه مهندسی احیا مناطق خشک و کوهستانی.، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی ، دانشگاه ، دانشگاه تهران،کرج ، ایران.

چکیده

گیاهان دارویی به دلیل خواص درمانی و ارزش اقتصادی بالای خود، نقش مهمی در بهبود کیفیت زندگی بهره‌برداران ایفا می‌کنند. این مطالعه با هدف شناسایی پیشایندها و پسایندهای زنجیره ارزش گیاهان دارویی در راستای توانمندسازی بهره‌برداران مراتع ندوشن استان یزد انجام شد. روش پژوهش از نظر هدف کاربردی، از نظر ماهیت اکتشافی و استفاده از روش داده‌بنیاد و رویکرد گلیزری بوده است، که داده‌ها از 30 نفر از خبرگان نظری و تجربی با سابقه کاری بالاتر از 5 سال، فعالیت پژوهشی مرتبط و همچنین بهره برداران گیاهان دارویی در منطقه ندوشن استان یزد جمع‌آوری گردید، برای انتخاب مشارکت کنندگان از روش نمونه‌گیری هدفمند و قضاوت نظری استفاده شده است. نتایج نشان داد که ۴ کد نهایی برای پیشایندها و ۷ کد نهایی برای پسایندها شناسایی شده است. پیشایندها شامل عوامل اقلیمی، پتانسیل کشت، بودجه و سرمایه اولیه و حفظ زنجیره ارزش هستند. از سوی دیگر، پسایندها این زنجیره شامل بهبود سلامتی افراد، حمایت از تولید، توسعه بازار، حفاظت از محیط زیست، بهره‌وری از گیاهان دارویی، توسعه اقتصادی و توسعه فرهنگی و اجتماعی می‌باشند. با توجه به این نتایج، تقویت زنجیره ارزش گیاهان دارویی و استفاده بهینه از مراتع می‌تواند به توسعه پایدار و بهبود کیفیت زندگی در منطقه کمک کند. این مطالعه به‌ویژه بر اهمیت همکاری بین بهره‌برداران، دولت و نهادهای آموزشی تأکید دارد تا از پتانسیل‌های موجود در این حوزه به نحو احسن بهره‌برداری شود. همچنین، شناسایی و تحلیل این پیشایندها و پسایندها می‌تواند به عنوان یک الگو برای سایر مناطق مشابه در کشور مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها