کسب‌وکار اجتماعی

کسب‌وکار اجتماعی

ارزیابی راهبردی کسب‌وکارهای ساحلی جزیرة قشم با تأکید بر صنعت پرورش میگو

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
علی محمد جعفری 1
مهدی قربانی 2
شراره پورابراهیم آبادی 1
لیلا عوض پور 3
حامد رفیعی 4
1 گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.
2 گروه احیاء مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.
3 گروه حکمرانی کشاورزی، آب و محیط زیست، دانشکده حکمرانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
4 گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده ترویج و اقتصاد کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.
10.22059/jsbu.2025.400498.1054
چکیده
سواحل به‌دلیل برخورداری از منابع غنی دریایی و دسترسی آسان به مسیرهای حمل‌ونقل بین‌المللی، فرصت‌های بی‌نظیری برای توسعه اقتصادی ایجاد می‌کنند. در این میان جزیره قشم، به‌عنوان بزرگ‌ترین جزیره ایران در خلیج فارس، پتانسیل بالایی برای سرمایه‌گذاری و توسعه کسب‌وکارهای ساحلی دارد. یکی از مهم‌ترین حوزه‌های کسب‌وکار در قشم، صنعت پرورش میگو است که به‌دلیل تقاضای بالا در بازارهای داخلی و خارجی، سودآوری بالا و سازگاری با اقلیم منطقه، به‌سرعت مورد توجه قرار گرفته است. هدف تحقیق حاضر ارزیابی راهبردی صنعت پرورش میگو در جزیره قشم با استفاده از روش SWOT است. با توجه به محدودیت‌های دسترسی و حجم جمعیت هدف، نمونه‌گیری به روش نمونه‌گیری هدفمند (غیرتصادفی) انجام شد تا افراد دارای تجربه و آگاهی مرتبط با موضوع تحقیق (افرادی که بیش از پنج سال سابقه فعالیت مرتبط در این زمینه را داشته‌اند)، انتخاب شوند. در نهایت تعداد ۳۵ پرسشنامه معتبر تکمیل و برای تحلیل داده‌ها استفاده شد. بر اساس نتایج به‌دست‌آمده، میانگین عوامل داخلی (IFE) برابر 106/0 و میانگین عوامل خارجی (EFE) برابر 373/0- برآورد شد. راهبردهای ارتقای وضعیت موجود کسب‌وکار پرورش میگو در راهبردهای SO، توسعه بازارهای صادراتی با تمرکز بر میگوی ارگانیک و برندینگ محلی و استفاده از فناوری‌های نوین برای فروش آنلاین مدنظر قرار گرفته است. در بخش WO، تقویت زیرساخت‌های حمل‌ونقل و نگهداری برای مقابله با مشکلات لجستیکی و توسعه سیستم‌های استاندارد قیمت‌گذاری پیشنهاد شده است. راهبردهای ST بر آموزش نیروی کار ماهر و بهره‌گیری از تسهیلات دولتی برای توسعه صنعت تأکید دارد. در نهایت در راهبردهای WT، تقویت حمایت‌های دولتی برای مقابله با نوسانات بازار و تنوع در تولید و بازاریابی به‌منظور رقابت با میگوهای وارداتی مطرح شده است. این راهبردها بستری مناسب برای پیشرفت و پایداری کسب‌وکار پرورش میگو فراهم می‌کنند.
کلیدواژه‌ها
آبزی‌پروری
ارزیابی راهبردی
اقتصاد دریامحور
توسعه پایدار
قشم

عنوان مقاله English

Strategic Analysis of Coastal Businesses on Qeshm Island with a Focus on the Shrimp Aquaculture Sector

نویسندگان English

Ali Mohammad Jafari 1
Mehdi Ghorbani 2
Sharareh Pourebrahim Abadi 1
Leila Avazpour 3
Hamed Rafiee 4
1 Department of Environmental Science, Faculty of Natural Resources, University of Tehran, Karaj, Iran.
2 Department of Reclamation of Arid and Mountainous Regions, Faculty of Natural Resources, University of Tehran, Karaj, Iran.
3 Department of Agricultural, Water and Environment Governance, Faculty of Governance, University of Tehran, Tehran, Iran.
4 Department of Agricultural Economics, Faculty of Agriculture, University of Tehran, Karaj, Iran.
چکیده English

Coastal areas provide unique opportunities for economic development due to their abundant marine resources and easy access to international transportation routes. Qeshm Island, as the largest Iranian island in the Persian Gulf, holds significant potential for investment and development of coastal businesses. Shrimp farming is one of the key industries on the island, attracting attention for its high demand in domestic and international markets, profitability, and adaptability to the regional climate. This research strategically evaluates the shrimp farming industry on Qeshm Island using SWOT analysis. Due to access limitations, purposive sampling was used to select 35 experienced participants with over five years of relevant activity. Data analysis estimated internal factors (IFE) at 0.106 and external factors (EFE) at -0.373. SO strategies focus on developing export markets with emphasis on organic shrimp and local branding, and adopting modern technologies for online sales. WO strategies propose strengthening transportation and storage infrastructure to address logistical challenges and developing standardized pricing systems. ST strategies emphasize training skilled labor and utilizing government facilities for industry growth. WT strategies include enhancing government support to manage market fluctuations and diversifying production and marketing to compete with imported shrimp. These strategies provide a solid foundation for the sustainable development and advancement of the shrimp farming business.Strategies to improve the current status of the shrimp farming business are considered in SO strategies, developing export markets with a focus on organic shrimp and local branding, and using modern technologies for online sales.
In the WO sector, strengthening transportation and storage infrastructure to address logistical problems and developing standardized pricing systems are proposed. ST strategies emphasize training a skilled workforce and utilizing government facilities for industrial development. Finally, WT strategies include strengthening government support to cope with market fluctuations and diversifying production and marketing to compete with imported shrimp. These strategies provide a suitable platform for the development and sustainability of the shrimp farming business.

کلیدواژه‌ها English

Aquaculture
Marine-based Economy
Qeshm
Strategic Analysis
Sustainable Development
عوض پور,لیلا . (1403). توان‌افزایی بهره‌برداران مرتع؛ کاربست راهکارهای دستیابی به کسب‌وکار پایدار بر پایۀ زنبورداری. کسب‌وکار اجتماعی, 1(2), 144-159.
عوض پور,لیلا . (1404). بررسی اثرات گردشگری طبیعت‌محور بر توان‌افزایی زنان روستایی (منطقۀ مورد مطالعه: دشت سوسن، شهرستان ایذه). کسب‌وکار اجتماعی, 2(2), 214-225.
عوض پور,لیلا و قربانی,مهدی . (1402). تدوین راهکارهای مؤثر در دستیابی به کسب و کار پایدار مبتنی بر کارکرد گردشگری مراتع. نشریه محیط زیست طبیعی, 76(2), 259-269.
قربانی,مهدی , عوض پور,لیلا , یوسفی,محسن و حیدری کهنعلی,صادق . (1397). ارزیابی خصوصیات ساختاری سرمایه اجتماعی شبکه ذی نفعان محلی در راستای حکمرانی مشارکتی منابع طبیعی (منطقه مورد مطالعه: شهرستان سرایان، استان خراسان جنوبی). نشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری, 71(1), 241-252.
قربانی,مهدی , عوض پور,لیلا و راسخی,ساره . (1395). تحلیل سرمایة اجتماعی شبکة زنان روستایی در راستای توانمندسازی جوامع محلی (منطقة مورد مطالعه: روستای بزیجان، شهرستان محلات، استان مرکزی). مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران, 5(2), 273-294.
Aanesen, M., Czajkowski, M., Lindhjem, H., & Navrud, S. (2023). Trade-offs in the transition to a blue economy: Mapping social acceptance of aquaculture expansion in Norway. Science of the Total Environment, 859, 160199. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2022.160199
Avazpour, L. (2025). Empowerment of rangeland users: Applying accessibility solutions for sustainable beekeeping-based businesses. Social Business, 1(2), 144–159. (In Persian). https://doi.org/10.22059/jsbu.2025.384600.1008
Avazpour, L. (2025). Investigating the effects of nature-based tourism on the empowerment of rural women (Case study: Susan area, Izeh County). Social Business, 214–225. (In Persian). https://doi.org/10.22059/jsbu.2025.396169.1032
Avazpour, L., & Ghorbani, M. (2023). Making of effective solution to achieve sustainable business based on the function of ecotourism. Journal of Natural Environment, 76(2), 259–269. (In Persian). https://doi.org/10.22059/jne.2023.352759.2510 //doi.org/10.22059/jne.2023.352759.2510
Bakhtiari, S., Moradi, K., & Davari, M. (2020). Analysis of obstacles to the development of the shrimp industry in southern Iran. Quarterly Journal of Economics and Sustainable Agriculture, 30(2), 45–60. (In Persian).
Barillé, L., Le Bris, A., Goulletquer, P., Thomas, Y., Glize, P., Kane, F., et al. (2020). Biological, socio-economic, and administrative opportunities and challenges to moving aquaculture offshore for small French oyster-farming companies. Aquaculture, 521, 735045. https://doi.org/10.1016/j.aquaculture.2020.735045
Bhanu Deepika, P., Mohan, S., & Srinivas, G. (2024). Intercomparison of tropical Indian Ocean circulation in ocean reanalysis and evaluation in CMIP6 climate models. Dynamics of Atmospheres and Oceans, 106, 101456. https://doi.org/10.1016/j.dynatmoce.2024.101456
Cantillo, J., Martín, J. C., & Román, C. (2023). Understanding consumers’ perceptions of aquaculture and its products in Gran Canaria Island: Does the influence of positive or negative wording matter? Aquaculture, 562, 738754. https://doi.org/10.1016/j.aquaculture.2022.738754
Cosgrove, S., Murphy, W., Farrell, C., O’Keeffe, D., & O’Brien, N. (2023). An MCASS tool for enhanced offshore aquaculture site selection and successful licencing acquisition. OCEANS 2023 – Limerick, Ireland, 1–5. https://doi.org/10.1109/OCEANSLimerick52467.2023.10244353
Froehlich, H. E., Smith, A., Gentry, R. R., & Halpern, B. S. (2017). Offshore aquaculture: I know it when I see it. Frontiers in Marine Science, 4, 154. https://doi.org/10.3389/fmars.2017.00154
Garavelli, L., Freeman, M. C., Tugade, L. G., Greene, D., & McNally, J. (2022). A feasibility assessment for co-locating and powering offshore aquaculture with wave energy in the United States. Ocean and Coastal Management, 225, 106242. https://doi.org/10.1016/j.ocecoaman.2022.106242
Garlock, T., Asche, F., Anderson, J., Bjørndal, T., Kumar, G., Lorenzen, K., et al. (2020). A global blue revolution: Aquaculture growth across regions, species, and countries. Reviews in Fisheries Science & Aquaculture, 28, 107–116. https://doi.org/10.1080/23308249.2019.1678111
Ghorbani, M., Avazpour, L., & Heydari, S. (2018). Appraising the Structural Characteristics of Social Capital of Local Beneficiaries Network in Keeping with Collaborative Natural Resource Governance (Pilot: Sarayan County, South Khorasan Province). Journal of Range & Watershed Management, 71(1): 241-252.  (In Persian) .https://doi.org/10.22059/jrwm.2017.203990.995
Ghorbani, M., Avazpour, L., Rasekhi, S. (2016). Social Capital Analysis of Rural Women Network in Line with Empowerment of Local Communities, Quarterly of Social Studies and Research in Iran.  5(2), 273-294. (In Persian) .https://doi.org/10.22059/jisr.2016.59243
Ghorbani, M., Esmaeili, B., Akbari, E., Yazdanparast, M., Avazpour, L. (2024). Measuring the adaptive capacity of rangeland users under drought stress in North-eastern Iran: application of social network analysis, Journal of Arid Environments, 225, 105254.  https://doi.org/10.1016/j.jaridenv.2024.105254
Gonelli, A. G., Loisel, H., Jorge, D. S. F., Mangin, A., d’Andon, O. F., & Vantrepotte, V. (2022). A new method to estimate the dissolved organic carbon concentration from remote sensing in the global open ocean. Remote Sensing of Environment, 281, 113227. https://doi.org/10.1016/j.rse.2022.113227
Gordon, J. D. M., & Shipley, O. N. (2019). Open ocean fisheries for deep-water species. In J. K. Cochran, H. J. Bokuniewicz, & P. L. Yager (Eds.), Encyclopedia of Ocean Sciences (3rd ed., pp. 460–469). Academic Press. https://doi.org/10.1016/B978-0-12-409548-9.11340-5
Hassanpour, F., & Yousefinia, R. (2014). Strategies for developing shrimp exports in Iran. Export Development Quarterly, 12(3), 85–100. (In Persian).
Holmer, M. (2013). Sustainable development of marine aquaculture off-the-coast and offshore: A review of environmental and ecosystem issues and future needs in temperate zones. In Expanding mariculture farther offshore – Technical, environmental, spatial and governance challenges (pp. 135–172). FAO Fisheries and Aquaculture Proceedings, Vol. 24.
Nasiri, B., & Sharifi, K. (2018). Environmental impacts of shrimp farming in the southern coastal areas of the country. Journal of Environment and Sustainable Development, 10(4), 23–38. (In Persian).
Sadeghi, N., Yousefi, H., & Ahmadi, S. (2018). Challenges and opportunities of Iranian aquaculture exports. Iranian Journal of Aquaculture, 6(1), 15–29. (In Persian).