1
گروه جغرافیا، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران.
2
گروه جغرافیای انسانی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
10.22059/jsbu.2026.401638.1063
چکیده
تعاونیها با ارتقای بهرهوری و همافزایی منابع، نقشی اساسی در توسعه همهجانبه کشورها ایفا میکنند. با وجود ظرفیتهای گسترده کشاورزی و صنعتی در استان زنجان، تعاملات شبکهای میان تعاونیها کارآمد نیست و این امر موجب محدودیت در تأمین منابع، توسعه بازار و همافزایی شده است. این پژوهش با هدف شناسایی چالشهای تعاملات شبکهای تعاونیهای صنعت و کشاورزی استان و ارائه راهکارهایی برای تقویت همکاری و دستیابی به توسعه پایدار انجام شد. این پژوهش با رویکرد کیفی و استراتژی گراندد تئوری بهمنظور تبیین تعاملات شبکهای تعاونیهای صنعت و کشاورزی استان زنجان انجام شد. دادهها از طریق مطالعه کتابخانهای و 25 مصاحبه نیمهساختاریافته با نمونهگیری هدفمند گردآوری و تحلیل گردید. یافتهها نشان دادند که نوسانات اقتصادی، کمبود سرمایه، ضعف اعتماد و سرمایه اجتماعی، پیچیدگیهای اداری، کمبود هماهنگی مدیریتی و ناکارآمدی زیرساختهای فنی و زیستمحیطی، مانع بهرهوری، تابآوری و نوآوری شبکهها هستند. مدل پارادایم پیشنهادی روابط میان شرایط علی، زمینهای، مداخلهگر و کنشها را با پیامدهایی همچون تقویت شبکهسازی و گسترش تعاونیها ترسیم کرده و پنج قضیه نظری را برای تبیین موانع زنجیره تأمین ارائه داد. با وجود ظرفیت بالای تعاونیها، محدودیتهای شبکهای باعث وابستگی به واردات و تضعیف بازارهای محلی شده است. تقویت نهادهای واسطهای، آموزش مدیران و اعضا، سرمایهگذاری در زیرساختها و ترویج کشاورزی پایدار و انرژی تجدیدپذیر از جمله راهکارهای پیشنهادی برای افزایش کارآمدی و توسعه پایدار استان است.
)