تبیین نقش حکمرانی شرکتی در عملکرد کارآفرینانه شرکت‌ها

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

گروه کارآفرینی سازمانی، دانشکده کارآفرینی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

چکیده

حکمرانی شرکتی با تعیین ساختارهای نظارتی و مکانیسم‌های پاسخ‌گویی، بر تخصیص منابع و کیفیت تصمیم‌گیری تأثیر می‌گذارد و بدین‌وسیله می‌تواند عملکرد سازمانی را شکل دهد. مطالعات نشان می‌دهد سازوکارهای مؤثر حکمرانی با افزایش کارایی و ایجاد ارزش بلندمدت هم‌راستا هستند. اثرات واقعی بسته به زمینه صنعتی، ساختار مالکیت و عوامل تعدیل‌گر متغیر است. هدف این پژوهش بررسی تأثیر مستقیم حکمرانی شرکتی بر عملکرد کارآفرینانه، همچنین تبیین نقش میانجی نوآوری سازمانی در این رابطه، با توجه به توان تقویت‌کننده یا محدودکننده آن است. روش این پژوهش از نوع کمّی با فلسفه عمل‌گرایی است. جامعه آماری تحقیق شامل تمام شرکت‌های فولادی پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران است و با تمرکز بر شرکت‌های متوسط و بزرگ، اندازه شرکت و نوع صنعت (فلزات و فولاد) به‌عنوان متغیرهای کنترل لحاظ شدند. نمونه‌گیری به روش حذف سیستماتیک انجام و 44 شرکت انتخاب شد و از حدود 75 پرسشنامه ارسالی از 68 پرسشنامه برای تحلیل نهایی استفاده شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد حکمرانی شرکتی تأثیر مثبت و به‌طور عمده مستقیم بر عملکرد کارآفرینانه دارد، به نحوی که این تأثیر بسیار قابل ملاحظه و نشان‌دهنده اهمیت سیستم حکمرانی بر فعالیت‌های کارآفرینانه است. افزون بر این، نوآوری سازمانی به‌عنوان متغیر تعدیل‌گر این رابطه را به شکل ضعیف و در جهت منفی تحت تأثیر قرار می‌دهد. مشاهده شد که در شرکت‌هایی با سطوح بالای نوآوری، تأثیر مثبت حکمرانی بر عملکرد کارآفرینانه تضعیف می‌شود که احتمالاً ناشی از هزینه‌ها و ریسک‌های کوتاه‌مدت مرتبط با نوآوری و دیگر عوامل زمینه‌ای است و در شرکت‌های با سطوح نوآوری پایین تأثیر حکمرانی بر عملکرد تقویت می‌شود.

کلیدواژه‌ها